Czy Twoje dziecko:
Myli cyfry? Odczytuje liczby od końca? (zamiast 35 czyta 53). Myli plus z minusem?
Wciąż dodaje na palcach?
Nie może zapamiętać wyników mnożenia, ani innych działań?
Nie umie obliczyć reszty, nie pamięta dat, nie rozumie zadań z treścią…
Nie odczytuje godzin na zegarze wskazówkowym, nie ma poczucia odległości,
Słowem: ma duże problemy z postrzeganiem świata w aspekcie matematycznym.
Już w latach sześćdziesiątych poprzedniego wieku naukowcy podjęli pierwsze próby zdefiniowania
trudności w uczeniu się matematyki.Sztandarową definicję dyskalkulii rozwojowej sformułował słowacki neuropsycholog Ladislav Košč z Instytutu Psychologii i Patopsychologii Dziecka
w Bratysławie.
Brzmi ona dla przeciętnego rodzica cokolwiek niezrozumiale:
Dyskalkulia rozwojowa jest strukturalnym zaburzeniem zdolności matematycznych, mającym swe źródło w genetycznych lub wrodzonych nieprawidłowościach tych części mózgu, które są bezpośrednim anatomiczno-fizjologicznym podłożem dojrzewania zdolności matematycznych odpowiednio do wieku, bez jednoczesnego zaburzenia ogólnych funkcji umysłowych (Košč, 1974).
Ten sam uczony rozróżnił kilka typów tego zaburzenia.
KLASYFIKACJA DYSKALKULII L. Košč
Dyskalkulia Werbalna (słowna)
Dyskalkulia Leksykalna
Dyskalkulia Graficzna
Dyskalkulia Praktognostyczna (wykonawcza)
Dyskalkulia Ideognostyczna (pojęciowo – Poznawcza)
Dyskalkulia Operacyjna
HIPOTEZY DOTYCZĄCE PRZYCZYN DYSKALKULII
Mikrouszkodzenia mózgu w okresie prenatalnym,
Zmiany w strukturze i funkcjach obwodów neuronalnych,
Objawami w/w problemów dostrzegalnymi dla rodzica jest fakt pominięcia w cyklu rozwojowym niemowlaka niektórych odruchów np. raczkowania. Może to skutkować przyszłymi problemami edukacyjnymi.
OBJAWY DYSKALKULII
Symptomy trudności w uczeniu się matematyki mogą być zauważone w okresie przedszkolnym.
OKRES PRZEDSZKOLNY
Słaba koordynacja wzrokowo – ruchowa u dzieci w wieku 3-5 lat,
Trudności w budowaniu z klocków,
Trudności w rysowaniu – dzieci rysują niechętnie i prymitywnie, trudności z rysowaniem szlaczków,
Nie umieją narysować koła (3 – latek), kwadratu i krzyża (4 – latek), trójkąta (5 – latek).
WIEK 6 – 7 LAT
Dziecko ma trudności z pokazywaniem swoich części ciała z jednoczesnym określaniem ich terminami: prawe – lewe (np. prawa i lewa noga, ręka). Nie umie wskazać kierunku na prawo i na lewo od siebie (np. droga na prawo).
Trudności z poprawnym użyciem wyrażeń przyimkowych, opisujących stosunki przestrzenne: nad–pod, za–przed, wewnątrz–na zewnątrz.
Trudności w orientacji w czasie, np. z określaniem pory roku, dnia, godziny na zegarze,
Trudności z odtwarzaniem złożonych figur geometrycznych, np. nie umie narysować rombu.
WIEK MŁODSZY SZKOLNY 7 – 10 LAT
Pogłębiający się brak orientacji w schemacie ciała i przestrzeni,
Trudności z zapamiętywaniem wyników działań dodawania, odejmowania, tabliczki mnożenia,
Szczególnie sekwencji (np. nazwy miesięcy, nazwy dni tygodnia, pór roku, litery w alfabecie),
WIEK STARSZY SZKOLNY 11-14 LAT
trudności z pamięcią fonologiczną, sekwencyjną: Brak możliwości ogarnięcia więcej niż jednego polecenia w tym samym czasie;
Niemożność powtarzaniem z pamięci szeregu słów oraz szeregów cyfrowych (złożonych z pięciu cyfr).
SYMPTOMY DYSKALKULII
wynikające z zaburzeń funkcji percepcyjno – motorycznych:
Funkcje wzrokowe
- niepełne odczytywanie informacji przedstawionych na rysunku, grafie, schemacie, tabelce, wykresie,
- gubienie cyfr i znaków działań, gubienie fragmentów podczas odczytywania i zapisywania wzorów,
- błędne odczytywanie zapisów i wzorów matematycznych, problemy z rysowaniem figur, brył,
- trudności w zapamiętywaniu wzorów, schematów, nazw figur i brył – postrzeganych wzrokowo,
- kłopoty z porównywaniem figur i ich cech, takich, jak : położenie, proporcja, wielkość, odległość, głębokość,
- mylenie cyfr i liczb o podobnym obrazie graficznym: 9 i 6, 44 i 444.
Funkcje przestrzenne (orientacja w schemacie ciała i w przestrzeni)
- trudności w rysowaniu figur i brył oraz ich rzutów,
- kłopoty w operowaniu pojęciami prostopadłe i równoległe,
- liczby ujemne, w działaniach na osi współrzędnych,
- trudności w porządkowaniu elementów zbioru, w pojmowaniu zjawiska poprzedzania i następowania elementów wg ustalonego porządku,
- trudności ze zrozumieniem odwrotności działań rachunkowych,
- kłopoty ze znalezieniem odpowiedniej strony i zadania w podręczniku,
- niewłaściwa kolejność wykonywania działań pisemnych,
- nieumiejętne przeliczanie i porównywanie jednostek czasu,
- przestawianie kolejności cyfr i liczb w zapisywaniu działań : np. 87=78, 361=316, 2/8 = 8/2 itp.
Funkcje słuchowe oraz sprawność językowa
- w różnicowaniu informacji o podobnym brzmieniu np. przyprostokątna i przeciwprostokątna,
- problemy ze zrozumieniem treści zadań tekstowych
- trudności w zapamiętywaniu definicji i wzorów, w uczeniu się nazw dni tygodnia,
- miesięcy, tabliczki mnożenia (obniżona słuchowa pamięć sekwencyjna),
- kłopoty z wykonywaniem nawet prostych działań rachunkowych w pamięci.
Funkcje motoryczne
- brzydkie pismo (dysgraficzne) utrudniające precyzyjny zapis matematyczny: wykonywanie
- działań na ułamkach, potęgach, kłopoty z prawidłowym zapisem działań pisemnych (w słupkach),
- nienadążanie z przepisywaniem z tablicy, dłuższy czas pisania sprawdzianów,
- pomyłki w zapisie obliczeń – pomijanie części działania, mylenie linijek, pomijanie znaków.
Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki nie potrafią sprostać wymaganiom, by opanować podstawowe wiadomości i umiejętności matematyczne. Jeśli Ty, jako Rodzic czujesz, że COŚ jest nie tak, zaufaj swojej intuicji, szukaj pomocy jak najszybciej, bo zaległości matematyczne rosną szybciej niż Twoje dziecko.
W przypadku dyskalkulii ilość klasycznych powtórzeń nie skutkuje zapamiętaniem materiału. A im więcej powtórzeń przy minimalnym zapamiętaniu – tym niższe poczucie własnej wartości.
Nie pozwól żeby dziecko musiało tak dorastać!
Zmieńmy to razem!
warto wiedzieć:
akalkulia – pełna utrata zdolności liczenia
oligokalkulia – niewielki brak zdolności matematycznych
parakalkulia – obniżenie lub brak zdolności matematycznych w wyniku choroby psychicznej
kalkulostenia – opóźnienie w opanowaniu wiedzy matematycznej,
przy zachowanym normalnym poziomie inteligencji
BajkowaMatma 